KurdishCinema



Bahman Ghobadi’ye İran yasağı
Katıldığı festivallerde en iyi film ödüllerini alan ve yaşamakta olan en iyi 100 yönetmen
arasında seçilen Ghobadi’nin İran’da film çekme izni İran Kültür Bakanlığı Sinema Dairesi
tarafından iptal edildi.

KurdishCInema-Melbourne / 5 Mart 2007

    Geçtiğimiz yıl tüm dünyada yaşamakta
    olan en ünlü 100 yönetmenden biri
    seçilen ünlü İranlı Kürt yönetmen
    Bahman Ghobadi’nin İran’da film
    çekmesi yasaklandı. İran Kültür ve
    İslami Rehberlik Bakanlığı’na baglı
    Sinema Dairesi’nin resmi kararına
    göre Ghobadi’nin film çekme izni
    ayrıntılandırılmayan nedenlerle iptal
    edildi. Daha önce filmlerindeki Kürt ve
    Kürdistan teması nedeniyle
    “bölücülük” suçlamasıyla karşılaşan
    Ghobadi bundan sonra İran’da film
    çekemeyecek. İran Kültür Bakanlığı’
    nın bu kararı Kürt yönetmenlerin İran’
    da yaşadığı engelleri göstermesi ve
    İran devletinin Kürt kimliğine
    tahammülsüzlüğünü yansıtması
    açısından oldukça dikkat çekici. Öte
    yandan bir açıklama yaparak karar
    meydan okuyan Ghobadi kararın tek
    nedeninin kendisinin Kürt kökenli
    olması olduğunu belirtti. Ghobadi
    yasak kararı bir an önce kalkmazsa
    izin filmleri
İran dışında uygun bulduğu ülkelerde çekebileceğini açıkladı. Yasak kararının dünya
çapında tepki çekmesi beklenirken, kararın arkasında gelişmekte olan Kürt sinemasını
engelleme mantığının yattığı belirtiliyor.

‘Yasak utanç verici’

Konuyla ilgili bir açıklama yapan Ghobadi yasağın utanç verici olduğunu ifade ederek tüm
engellere rağmen filmlerini çekmeye devam edeceğini kaydetti. Ghobadi’nin sahibi
olduğu Mij Film’in resmi internet sitesinde kamuoyuna açık bir mektup yazarak sansür
kurulunun kararına karşı direneceğini vurguladı. Ghobadi resmi kararı bir sinema
sitesinde gördüğünde çok şaşırdığını belirterek, İran Kültür Bakanlığı’nın kararında
belirsiz nedenler ileri sürülerek İran’da film yapma izninin kaldırıldığınının belirtildiğini
kaydetti. Ghobadi bunun üzerine Sinema Kurumu ve Genel Sansür Ofisi’ne resmi olarak
kararın gerekçesini sorduğunu söylerek, “Sözkonusu kurumdan böyle bir kararın yanlış
anlaşılma sonucu ortaya çıktığı ve kararın bir temelinin olmadığını belirttiler. Bunun
üzerine öyleyse bu haberin yayılmasını engelleyin, böyle bir kararın olmadığına dair resmi
bir açıklama yapın dedik, ama bu konuda birşey yapmadılar. Bu da gösteriyor ki yetkililerin
söyledikleriyle yaptıkları birbirinden farklı. Bildiğim kadarıyla İslam devriminden sonra ilk
defa Sinema Dairesi dünyaca ünlü İranlı bir yönetmenin çalışma iznini kaldırıyor”.

Filmini Kürtçe çekme!

Ghobadi geçmişte karşılaştığı birçok engeli şimdi daha iyi anlam verebildiğini dile
getirerek, uluslararası birçok festivalde en iyi film ödülleri alan son filmi Yarım Ay’ın (Nive
Heyve) çekimlerine başladığı ilk günden itibaren sorunlarla karşılaştığını açıkladı.
Sözkonusu sorunların hala devam ettiğine işaret eden ünlü yönetmen Kültür Bakanlığı’nın
son kararının ardından Yarım Ay’ın çekimleri sırasında karşılaştığı sorunların tesadüfü
olmadığını anladığını ifade etti. “Filmi Kürtçe çekmememi söylediklerinde bazı çevrelerin
sorun yaratmak istediğini hissettim, daha sonra bana negatıf fılm stoklarını ve kamerayı
da vermeyi de reddetmişlerdi” diyen Ghobadi Yarım Ay’ın Sinema Dairesine bağlı Sansür
Ofisi tarafından İran’da gösteriminin de yasaklandığını hatırlattı. Engellemelerden dolayı
filmde bazı sahneleri kestiğini belirten Kürt yönetmen Ghobadi buna rağmen gösterim izni
alamadığını vurguladı. Ghobadi yeni film çalışmasının Kürtlerle ilgili olmamasına ve
olayların tamamen Tahran’da geçmesine karşın Sinema Dairesi’nin filmin çekimine 3
aydan uzun bir süredir izin vermediğini dile getirdi.

‘Başka ülkelerde film çekerim’

İran Kültür Bakanlığı ve Sinema Dairesi’nin son kararının ve engelleyici tavırının kendisine
ve kendisi gibi yönetmenlere karşı düşmanca tutumun yansıması olduğunu söyleyen
Ghobadi farklı görüşlerin bastırılmaya çalışıldığını ifade etti. Ghobadi şöyle dedi; “Yasalara
gore devrimden once ünlü olan bazı aktörlerin filmlerde oynatılması Sansür Kurulu’nun
iznine bağlı ve sansür kurulu bu yasayı bahane edip çalışmalarımı kısıtlıyor. Filmimi
çekmek için İran’da uygun imkanlar sunulmazsa kendi belirlediğim oyuncular ile uygun bir
ülkede filmimi çekme hakkımı saklı tutuyorum.”

Bölücülükle suçlandı

Yarım Ay filmi nedeniyle resmi makamlar ve çeşitli çevrelerce ‘bölücülük’ yapmakla
suçlandığıni kaydeden Ghobadi, kendisini İranli bir Kürt olarak gördüğünü ama İran’ın
bölünmesine karşı olduğunu dile getirdi. Yarım Ay filmini Farsça altyazı ile film
eleştirmenlerine ve sinema endüstrisi çalışanlarına özel olarak gösterme talebinin bile
kabul edilmediğini açıklayan Ghobadi, buna karşın kendi izni olmadan ve alt yazısız olarak
filminin 30 yönetmene izlettirildiğini ve bu nedenle Kürtçe bilmeyen eleştirmenlerin yanlış
yorumlamasına yol açıldığını ileri sürdü. Filminde bölücülük yapıldığının ve Kürt liderlerin
zaferlerine göndermeler yapıldığının iddia edildiğini belirten Ghobadi “Oysa filmde
olayların geçtiği zaman ile onların bahsettiği zaman dilimi arasında 10 yıldan fazla bir
farklılık var” dedi.

‘Kürt olduğum için bunlar yapılıyor’

Yarım Ay için gösterim izni almaya çalışırken rejim yanlısı ulusal bir gazetenin kendisi
aleyhinde ayrıntılı bir rapor yayınladığını ve sinemaseverleri kendisine karşı kışkırttığını
ifade eden Ghobadi, bu yayından sonra Sinema Dairesi’yle olan sorunlarının arttığını ve
sonunda film çekme izninin iptal edildiğini kaydetti. Geçtiğimiz yil Taschen Yayınevi
tarafından yayınlanan yönetmenler kataloğunda dünyada yaşamakta olan en başarılı 100
yönetmen arasında seçildiğine dikkat çekerek, Kültür Bakanlığı ve ona bağlı kurumların bu
durumu görmezden geldiğini söyledi. Sözkonusu gazete haberinde kaynak olarak Sansür
Dairesi’nde görevli bir yönetmenden görüş alındığını ve yetkilinin kendisini bölücülükle
suçladığını belirten Ghobadi şöyle dedi; “Bu tür yayınlarla beni yıpratmaya çalışıyorlar ve
açıkcası kendileri bölücülük yapıyor. İranlı bir Kürt olduğum için mi bunlar başıma geliyor.
Bazı rejim taraftarı yönetmenlere yer açmak için ben ve benim gibi başarılı yönetmenlerle
uğraşıyorlar. Ama bilmelerini isterim ki yönetmenliğe kimsenin ricasıyla başlamadım ve
kimsenin ricasiyla da kenara çekilemem. Dünyaca üne sahip İranlı bir Kürt yönetmen
olarak söylüyorum ki aylarca çalışmalarım engellenmesine karşın sessiz kaldım. Bu
durumu kamuoyuna yansıtmadım. Ama sessizliğim onların daha pervasızlaşmasına yol
açıyor. Ama şimdi sizi uyarıyorum. Anayasaya gore hiçbir kurum, kişi veya örgüt benim film
çekmemi engelleyemez. Sinema Dairesi bizim gibi yönetmenlerle var olmuştur ve varlığını
sürdürmesi bizim çalışmalarımıza bağlıdır. Ama şimdi sanata ve sanatçıya hizmet etmek
için kurulmuş bu kurumdaki bazı uşaklar benden kendi çıkarlarına hizmet etmemi
bekliyorlar. Çünkü benim tek suçum Kürt olmak. Bu kurumun benim çalışmamı
yasaklama kararını ne ben ne de tarih unutmayacaktır ama unutmayın ki en büyük yargıç
tarihdir. Bu topraklarda tarih ve sinema birgün sizi yönetmenleri kendi doğru bildiğini
yönde çalışmaya zorladığınız için yargılayacaktır. Devrimden bu yana 20 yıl bile geçmeden
zor kullanımının bir yönetmeni ve sanatçıyı kendi istediğiniz yönde çalıştırmaya
yetmeyeceğini unutmuş gözüküyorsunuz. Bir yönetmen olarak sizi uyarıyorum Kültür
Bakanlığı ve ona bağlı Sansür Ofisi filmimi çekmeme biran once izin vermezse Tahran
sokaklarında kameramı alıp filmimi çekmeye başlayacağim. O zaman gelin kamerama el
koyun ki hangi yasaya dayanarak kameramın ellerini kırdığınızı ve filmimin gözlerini kör
ettiginizi anlayayım.”

Engeller yeni değil

Bahman Ghobadi’nin 2006 yılı sonlarında 54. Uluslararası San Sebastian Film Festivali’
nde en iyi film seçilerek Altın İstiridye ödülünü alan filmi Nive Heyve (Yarım Ay) İran’da
Kültür Bakanlığı tarafından “bölücü” bulunduğu için yasaklanmıştı. Bahman Ghobadi Nive
Heyve’nin yasaklanma nedenini Iran Kültür Bakanlığı yetkililerine soruğunda “Bu filmi
unut, yeni filmine bak” cevabını aldığını söylemişti.

Ghobadi ikinci filmi “Anavatanımım Şarkıları”na gösterim izni
için başvurduğunda da sorunlar yaşamıştı. Filmin isminden
rahatsız olan yetkililerden filmin “Kürtçü” olduğu cevabını
alan yönetmen İran Kültür Bakanlığı yetkililerinin filmin
işminin değiştirilmesi talebini reddetmişti. Bu nedenle
‘Anavatanımın Şarkıları’ filmi İran’da Kürdistan Eyaleti
dışındasadece Tahran’da bir sinemada gösterilme hakkı
elde edebildi.

    Öte yandan Nive Heyve’nin yasaklanması İran’lı yetkililerin Kürt
    içerikli filmlere yönelik ilk sınırlaması da değil. İranlı ünlü genç
    bayan yönetmen Samira Makmalbaf’ın 2000 yılı yapımı
    ‘Karatahtalar’ filmi de benzer engellerle karşılaşmıştı. Sırtlarında
    karatahtalarla dağlarda gezen öğretmenlerle, Halepçe katliamı
    kurbanlarının dramını anlatan ‘Kartahtalar’ filmi engellemelerden
    dolayı İran’dan gizlice çıkarıldıktan sonra İtalya’da
    tamamlanabilmişti.

www.kurdishcinema.com
Haberler

Ghobadi'nin film çekmesi
Iran'da yasaklandi

Kürt yönetmenlerin filmleri
festivallerde

David ve Leyla Verona
Film Festivali’nde

Filmmor Kadın Filmleri
Festivali’nde Kürt filmleri

Êsa Sewatê Istanbul'da
gösterildi

Kürt yönetmen Aladag’a
Berlin’de en iyi film ödül

‘Êsa Sewatê’nin galasi
yapildi

Selami Akkoç yasamini
yitirdi

Tawar Kisa Film Festivali’
ne çağrı

Hewler 2. Uluslararasi
Kisa Film Festivali'ne çagri

‘David Öcalan’ Emirates
Film Festivali’nde

'Dol'u Berlinale'de izleyin

David ve Leyla Belçika’da

İlk feminist Kürt filmi

Hawar'ın çekimleri başladı