KurdishCinema

Nergizler açmalı

Devrim Kılıç - Boston - 25/07/2006

Kürt sinemasinin her yönden, bütün eksikliklerine ragmen, gelistigini
söylemek gerekir. Hemen hemen hergün dünyanin herhangi bir
kösesinde bir Kürt yönetmeninin ve filminin basarisini duyuyoruz. Isim
yapmis ve dünyaca taninan yönetmenlerin yani sira, genç
yönetmenlerde adini duyurmaya basladi. Bunlari görmek sevindirici
tabiki. Bunca yetmezlige ve engellere karsin Kürt sinemasinin
direnmesi, daha da yesermesi hem sinema sanati için hem de biz
Kürtler için tarihi öneme sahip.

    Genç Kürt yönetmenler Masoud Arif Salih ve Hussein Hassan
    Ali’nin ilk uzun metrajli filmleri “U Nergiz Biskivin” (Nergizler
    Açinca) filmini bir ziyaret için bulundugum Amerika’nin Boston
    sehrinde izleme sansi buldum. Film Kürt sinemasi açisindan
    yeni bir sevinç kaynagi. Içinde bulundugumuz yilin baslarinda
    düzenlenen 56. Berlin Film Festivalinde Af Örgutu Film Ödülü’
    alan film 1975’li yillarda Saddam rejimine karsi direnen
    Kürt pesmergelerin mücadelesini oldukça dramatik ve siirsel
    bir dille anlatiyor. Politik-drama tarzinda çekilen filmed olaylar
    üniversitede ögrenciyken Irak devletinin baskilarina karsi
    pesmergelere katilma karari alan Jeger’in perspektifinden
    anlatiliyor. Jeger pesmergelere katilir
ama akli hep ailesinde, üniversiteden arkadaslarindadir. Özünde siddete ve silaha karsi
olan Jeger çatismalar sirasinda yasadiklarindan oldukça etkilenir. Hümanist bir film
Nergizler açinca. Filmde baris ve özgürlük özlemi yansitildigi kadar, çatismalar ortasinda
kalan Kürt köylüsü, katledilen çocuklar, Irak askerlerinin tecavüzüne ugramamak için
kendisini uçurumdan atan onurlu Kürt kizlari da var.

    Film Kürtler’in varolma mücadelesini idealize ederken, yönetmenler
    Kürt halkinada elestirel gözle bakmayi unutmamislar. Filmde Kürt
    kadininin Kürt erkekleri tarafindan siddete maruz kalmasi,
    yasanilamayan asklar, zorla evlendirmeler gibi temalarda islenerek
    bir bakima Kürt kadininin özgürlük sorununa dikkat çekiliyor.

‘U Nergiz Biskivin’ hem diyaloglarinin derinligi hem de görsel effectleri ve kurgusuyla siir
tadina bir film. Belkide simdiye kadar çekilmis, daha dogrusu benim izleme imkani
buldugum filmler arasinda, en politik Kürt filmi Nergizler Açinca. Kürt ulusal özgürlük sorunu
üzerine diyaloglarda Kürt insaninin özgürlük özlemi yalin bir biçimde görülüyor. Filmde
elestiri konusu edilen sadece Irak devleti veya Kürtler’in kendisi degil tabiki, Kürt halkininin
özgürlük sorununa kendi çikarlari açisindan yaklasan uluslararasi güç odaklari, ABD
mesela; “Bir Kürdün yasami bir varil petrole satiliyor!”

Tümü amatör oyuncularla çekilen filmde yönetmenler de rol aliyor.
Jeger rolünde Hussein Hasan Ali ve doktor rolünde ise Masoud
Arif Salih oynuyor ve genel anlamiyla tüm oyuncularin performansi
oldukça basarili. Güney Kürdistan Bölgesel Hükümeti’nin
destegiyle çekilen film yönetmenlerin dogdugu sehir Duhok ve
çevresinde geçiyor.

Kürt sinemaseverlerin bu filmi kaçirmamasi gerektigini
düsünüyorum. Amerika’da yasayan Kürt yönetmen Jalal Jonroy’un
filmi ‘David ve Layla’ Fransa’da Avignon film festivalinde
gösterilmisti. Jonroy filmin gösterimi sirasinda hiçbir Kürdü
görememekten sikayetçiydi. Bahman Ghobadi’nin filmi
‘Kamlumbagalar da Uçar’ ise Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde
seyircisiz oynadi. Kürt sinemasi seyircisiz gelismez elbetteki.
Bunca politik sorun arasinda sinemayi ne yapacagiz diyenlerimiz
olacaktir veya parasizliktan dem vuranlar. Nergizler solmamali,
çünkü solacak olan bizim gelecegimizdir.

kurdiscinema@hotmail.com

Makaleler

Çarpici bir belgesel
örnegi; Can Baz

Yılmaz Güney'in Kürtlüğü

Özgürlesme sorunu ve
sinema

Dersim 38

David ve Leyla:
Kültürel önyargilarin
elestirisi

Gölgenin sesi: Si u Ba

David ve Leyla

Si u Ba (Gölge ve
Rüzgar)

Kürt düsmanligi üzerine
bir film

Nergisler Açmali

Ilk feminist Kürt filmi

Ilk Kürt filmi Zere

Türk Sinemasi'nda
Kürtler

Yilmaz Güney'le röportaj

Yusuf Yesilöz ile röportaj

Kürtlerin acilari
beyazperdede

Kürt sinemasi gelisiyor

Kürt Sinemasi ve
Bahman Ghobadi

Kürt filmini nasil
tanimlamali?

Dünyalar arasında

Gül-i Zare