“Yarım Ay Ghobadi’nin başyapıtı”

KurdishCinema / 9 Aralik 2009                               

Diyarbakır Kültür Sanat Merkezi ve Diyarbakır
Büyükşehir Belediyesi tarafından organize edilen ve
İsveç Konsolosluğu tarafından desteklenen
“Uluslararası Kürt Sinema Konferansı: 6 film 6 coğrafya”
etkinliği film gösterimleri ve yönetmenlerin katılımıyla
gerçekleştirilen film okumlarıyla devam ediyor. 9 Aralık
2009 Çarşamba günü Avrupa Sineması’nda öğlen saat
12’de Bahman Ghobadi’nin Yarım Ay ve saat 17’de ise
Hısen Hesen Eli’nin Herman filmleri gösterildi. Bahman
Ghobadi film gösterimine katılamazken, Herman filminin
yönetmeni Hisen Hesen Eli salonda hazır bulundu ve film
sonrası izleyicilerle sohbet etti. Yarım Ay (Nive Heyv)
filminin okuması ise KurdishCinema.com sitesinin
editörü ve film eleştirmeni Devrim Kılıç’ın katılımıyla
gerçekleşti.

Devrim Kılıç Yarım Ay filminin Ghobadi’nin başyapıtı
olduğuna dikkat çektigi konusmasinda, bu filmde
özellikle Nive Meng (Nive Heyv) karekteriyle yönetmeninin
Kürt kadınına başka bir rol verdiğini söyledi. Kılıç Yarım
Ay’da Nive Meng adlı güzel kadın karekterin oldukça güçlü
olarak yansıtıldığını ifade ederek, ilk defa Ghobadi
filmlerinde Kürt kadınının kurtarıcı, yol gösterici bir figür
olarak işlenildiğini kaydetti. Bunun hem Ghobadi’nin
kadına verdiği önemin hem de Kürt kadınının Kürt
toplumundaki yerinin yansıması olduğuna vurgu yapan
Kılıç, filmde yine Kürtler’in yaşadığı coğrafyayı bölen sınır
olgusunun ve Kürtler’in bu yapay sınırları kabul
etmemesinin de önemli noktalar olduğunu dile getirdi. Kılıç şöyle konuştu: “Görünüşde bir grup
müzisyenin Güney Kürdistan’da konser vermek amacıyla çıktıkları bir yolculuk var. Ama bu
yolculuk sırasında yansıtılan engellemeler ve sınır olgusu ve sınırın bir engel olarak verilmesi
Ghobadi sinemasinin genel karekteriyle uyumlu. Yine filmde karekterlerin uzun bir sure sınır
boyunda dolaşması ve Ghobadi’nin olay örgüsünü boyle kurgulayarak ve sınırı aşılmaz bir
engel olarak karekterin karşısına dikerek Kürtler’in yaşadığı toprakları bölen yapay sınırları
cepheden eleştirmekte.”  

Ghobadi’nin içerden bir perspektifle Kürtler’i filmlerine
konu ettiğine işaret eden Kılıç, bu nedenle Ghobadi filmlerinde
ve özellikle Yarım Ay’da Kürt karekterlerin sempatik, yaşadıkları
ve yaşadıkları coğrafyayla barışık insanlar olarak
resmedildiklerini söyledi. Kürtler’in ve yaşadıkları coğrafyanın
olumlu olarak yansıtılmasının Kürt sinemasının bir karekteri
olduğunu ifade eden Kılıç, böylece seyircide Kürtler’e yönelik
duygusal yakınlık oluşturulduğunu kaydetti. Kılıç şöyle devam
etti: “Yarım Ay bir tür yol filmi. Genellikle yol filmleri
karekterin/karekterlerin film boyunca yaptıkları yolculuk
sırasında yaşadıkları degisimi anlatır. Karekter ve seyiri
yolculuk sonunda hayata dair daha geniş veya farklı bir bakış
açısı kazanır. Ama Ghobadi sinemasında yol filmi tam
anlamiyla böyle bir işleve sahip değildir. Ghobadi filmlerinde
çıkılan yolculuklarda değişen veya yeni ve daha derinlikli bir
yaşam anlayışı kazanan karekterlerden çok seyircilerdir.
Örneğin Yarım Ay’da Mamo’nun ve çocuklarının bir kişilik
sorunu veya arayışı yok. Onlar Kürt muzisyenler ve tek
istedikleri Güney Kürdistan’da konser vermek.
Yani Ghobadi yol/yolculuk filmi yaparken mesajını
karekterlerdeki kisilik değişimleri üzerinden çok, yolculuğun
kendisi uzerinden verir. Filmdeki olayları, Yarim Ay’da oldugu gibi, yolculukda geçecek şekilde
kurgulayarak yönetmen Kürtler’in yaşadıkları ülkeyi birçok yönüyle seyirciye gösterir/tanıtır. Aynı
şekilde böyle bir öyküsel kurgulamayla Kürtler’in yaşadıkları sorunlar ve hayatlarındaki
sınırlamaları seyirciye aktarır ve seyirci de Kürtler’le ilgili daha derin bir anlayışın, bilginin
olusmasini saglar."

Herman yönetmeni Hisen Hesen Eli ise
izleyicilerle yaptığı sohbetde filmin yapımında
Güney Kürdistan Kültür Bakanlığı’ndan destek
gördüğünü ve filmin şimdiye kadar birçok
uluslararası film festivaline davet edildiğini
kaydetti.

Filmde Adar ve Herman adlı iki genç
arasındaki aşkı işlediğini dile getiren Hesen Eli
filmde Kürtler’in yaşadıkları acıların, Saddam
rejiminin Kürt halkı üzerindeki baskılarının ise
arka bir fon olarak yer aldığını dile getirdi. Savaş,
sınır olgusu ve buna karşı direnişin Kürtler’in
yaşamının bir parçası olduğuna vurgu yapan
Hesen Eli şöyle dedi: “Filmde Herman karekteri PKK gerillaları tarafından yarı ölü halde
bulunuyor. Daha sonra Türk askerleri tarafından bir kadın PKK gerillasıyla beraber yakalanıyor.
Herman aslında sivil birisi ama Türkçe bilmediği için durumunu anlatamıyor. Türk askerleri ise
ona küfrediyor, sürüklüyor ve dövüyor. Kürtler yöneten devletler tarafından sivil olsunlar, gerilla
olsunlar, peşmerge olsunlar terrorist olarak görülüyorlar. Buna dikkat çekmek istedim. Ayrıca
Herman Türk askerleri tarafından götürülürken kamyonda yaralı kadın gerillanın yarasına elini
basıyor. Ben bu kareyi, sahneyi çok önemsiyorum.”

Etkinlik kapsamında 10 Aralık Perşembe günü Kayapınar Belediyesi Cegerxwin Gençlik, Kültür
ve Sanat Merkezi’nde saat 12’de Miraz Bezar’ın Mın Dit filmi, saat 17’de Yüksel Yavuz’un Küçük
Özgürlük filmleri gösterilecek. Film gösterimlerinin ardından yönetmenlerle film okumaları ve
söyleşi gerçekleştirilecek.

Uluslararası Kürt Sinema Konferansı kapsamında 11 Aralık Cuma günü  Kayapınar Belediyesi
Cegerxwin Gençlik, Kültür ve Sanat Merkezi’nde saat 12’de Hiner Saleem’in Sıfır Kilometre filmi,
saat 17’de ise Jalal Jonroy’un David ve Leyla filmi izlenebilecek. Sıfır Kilometre filminin
ardından akademisyen Ayça Çiftçi’nin katılımıyla film okuması gerçekleştirilecek.

Etkinlik çerçevesinde gerçekleştirilecek diğer etkinlikler ise şöyle:

12 Aralık 2009 Cumartasi günü Hîner Saleem, Hîşam Zaman, Miraz Bêzar, Hısen Hesên Elî’nin
konuşmacı ve Mustafa Gündoğdu’nun moderatör olarak yer alacağı ilk oturum saat 13.00’te
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Tiyatro Salonu’nda gerçekleştiriliyor. “Bir Soru Olarak Kürt
Sineması” başlığı altında gerçekleştirilecek.

13 Aralık 2009 Pazar günü ise yine saat: 13.00’de “Kürt Sineması’nı konumlandırmak” başlığını
taşıyan oturum yine aynı salonda Tim Kennedy, Yüksel Yavuz, ve  Ayça Çiftçi’nin katılımıyla
Devrim Kılıç’ın moderatörlüğünde  gerçekleştirilecek.
Yorum ve Röportajlar

Bêzar ve Alataş: Min Dît
ile gerçekleri anlattık

“Gitmek” ve Türk kızı
Kürt oğlana aşık olursa:
Hakim ulus kadınlık
rolünü asla kabul
benimsemez / Müjde
Arslan *

Dizi dizi şovenizm /
Ömer Leventoğlu

Hollywood'a karşı
alternatif sinema /
Özlem Galip

Bahoz - Bir kuşağı
anlamak / Ewrehmun
Baydemir

Bahoz/Fırtına Üzerine /
İsmail Beşikçi

Mansur Tural ile ‘Orası
Soğuk' filmi üzerine
söyleşi

Kürlerle Türk Sineması
/ Müjde Arslan

Bahman Ghobadi ve
Sisin Metafizik
Sineması / Kamuran
Çakır

Kürt sineması için ortak
bir strateji arayışı

“Pars - Narkoterör”ün
Kürtçe Dil Politikası /
Omer F. Kurhan

Bir hatırlama çabası: 38
Belgeseli üzerine

“Kürt sineması
estetikten ödün
vermemeli” / Medet
Dilek'le röportaj

Kürtlerin haklı davası
için...

2007’de Kürt Sineması
/  
Devrim Kılıç

"Kürt Sineması
gelişmeye açık"

'Trajedilerin hepsi
senaryo oldu’

Bertrand Blier den
sinema dersleri

1. Paris Kürt Film
Festivali başarılı geçti

Yeni bir film " Phêti " /
Caner Canerik

Kağıtçılar:  “Doza we,
dozame ye“ / Medet
Dilek

Belçim Bilgin'le
röportaj: Kürt değerleri
ile büyüdüm

Dol: Güzel bir konunun
kötü anlatımı

Nazmi Kırık sınırları
aşıyor

Bir gün şehre bir film
gelir

Jalal Jonroy: 'Kürtler'in
sinemaya ihtiyacı var'

Genç yönetmen Buket
Aydın’dan iddialı bir
belgesel : İnsan-i Kamil

Gerçekliğin karanlık şiiri

Kürdistan artık çok
‘yakın’

Bir sürgün sineması
olarak Kürt Sineması:
Kendini
sesini görmek

Belgesel-kuşku ilişkisi

Öfkeli ve özgür
yönetmenler

Nasıl bir sinema?

Sarhoş Atlar Zamanı
filminin dramatik
çözümlemesi

Caner Canerik'ten
çarpıcı bir belgesel:
Was

Yangında filizlenen
çiçek

Ünlü İtalyan yönetmen
Passolini

Kürdistani bir sinema
yaratmamız gerekiyor

Takeshi Kitano'dan
yönetmenlik dersleri

Sessizlik kelimelerden
daha fazlasını anlatır

Ghobadi'nin Altın Lale
yolculuğu

Diyarbakır'da Kürt Film
Festivali

Çarpici bir belgesel
örnegi; Can Baz

Yılmaz Güney'in
Kürtlüğü

Özgürlesme sorunu ve
sinema

Dersim 38

David ve Leyla:
Kültürel önyargilarin
elestirisi

Gölgenin sesi: Si u Ba

David ve Leyla

Si u Ba (Gölge ve
Rüzgar)

Kürt düsmanligi üzerine
bir film

Nergisler Açmali

İlk Kürt filmi Zere

Türk Sinemasi'nda
Kürtler

Yilmaz Güney'le röportaj

Yusuf Yesilöz ile
röportaj

Makale Arşivi  >>>