"Kürt sineması gelişmeye açık" *

“Türkiye’de yaşayan Kürtler olarak, Kürt sinemasının içinde farklı bir yerimiz var” diyen Kürt
yönetmenler, mevcut sosysal ve politik durumundan dolayı Kürt sinemasının uluslararası
alanda büyük başarılar göstereceğini düşünüyorlar.

KurdishCinema.com / 16 Aralık 2007

Kürtlerin yaşam biçimlerinin,
‘hikayelerinin’ diğer uluslara göre daha
özgün olduğundan ve bunun da Kürt
sinemasının gelişmesinde çok önemli
bir yer teşkil edeceğinden hareketle
çalışmalarını yoğunlaştıran
Mezopotamya Sinema Kolektifi (MSK)
uzun metrajlı film ve belgesel
çalışmalarını sürdürüyor. MSK ikinci
uzun metraj filmi Fırtına’nın hazırlıklarını
sürdürüyor. Bir dönem filmi özelliğini
taşıyacak film, 1992-1993 yıllarındaki
öğrenci gençlik ve mücadelesini konu
ediniyor.

Mezopotamya Kültür Merkezi (MKM) bünyesinde 1995 yılında çalışmalarına başladığında benim
de içinde yer aldığım sinema kursları düzenleyen MSK, 1995’ten günümüze kadar 11 belgesel,
5 kurmaca film çalışmasına imza attı. Ulusal ve uluslararası film festivallerinde yapıtlarıyla
birçok ödüller alan MSK, ilk olarak 2001 yılında Kazım Öz yönetmenliğinde ilk uzun metrajlı
filmleri olan Fotoğraf’ı çekti. Yeni uzun metrajlı film çalışmaları ve belgesel hazırlığı içinde olan
MSK, kendisini Kürt sineması kollektifi olarak tanımlıyor. MSK çalışmaları içinde yer alan
senarist ve yönetmen Kazım Öz, Kürtlerin mevcut sosysal ve politik durumundan dolayı Kürt
sinemasının uluslararası alanda büyük başarılar göstereceğini düşünüyor. Son dönemlerde
Türkiye sinemasında ciddi bir hareketlilik olduğunu ifade eden Kazım Öz, ‘Nicelik, teknik ve ele
aldığı konular itibariyle Türkiye sinemasında ciddi bir açılım söz konusu. Buna karşın Türkiye
sinemasında iki eğilimden söz edilebilir. Biri tamamen geleneksel ve ticari sinemaya dayalı
eğilim, diğeri ise düşünsel ve sanatsal anlayışlara dayanan bir eğilim. Biz Kürt sinemacıları
olarak kendimizi ikinci eğilim içinde görüyoruz’ diyor. Kürtlerin toplumsal yaşamından kaynaklı
olarak Kürt sinemasının gelişmeye çok açık olduğunu ifade eden Kazım Öz, şöyle diyor:
‘Kürtlerin yaşam biçimleri, ‘hikayeleri’ diğer uluslara göre çok daha özgün. Coğrafyaları,
kültürleri, yaşadıkları politik sorunlar, tüm bunlar yeni bir sinema yaratmak için büyük bir şans ve
son yıllarda ortaya çıkan ürünler de Kürt sinemasının doğduğunu ve gelişmekte olduğunu
ortaya koyuyor’ diyor. Kürtlerin halk olarak yaşadığı sorunlardan dolayı Kürt sinemasının şimdilik
sadece uluslararası alanda başarılar gösterebileceğini ifade eden Kazım Öz, ‘Bunun nedeni
hem Kürtlerin yaşadıkları ülkelerde baskılarla karşı karşıya kalmaları, hem tam olarak oluşmuş
bir seyircisinin olmamasıdır’ diyor.

‘Ax bir Kürt sinemasıdır’

    MSK bünyesinde ‘Pilava Binok’ (Nohutlu Pilav), Li
    Serxaniyên Diyarbekirê (Diyarbekir Damlarında) adlı
    belgesel başta olmak üzere çok sayıda belgesel ve
    kurmaca film çalışmalarına imza atan Özkan Küçük ise
    kendilerini şöyle ifade ediyor: ‘Elbette Kürt sinemasının bir
    yerlerindeyiz. Belki Türkiye sinemasının da içindeyiz biraz.
    Bizim özellikle Türkiye’de yaşayan Kürtler olarak, Kürt
    sinemasının içinde farklı bir yerimiz var.’ Özkan Küçük, ilk
    Kürtçe jenerikli filmi MSK’nin yaptığını belirterek, ‘Kürt
    sinemasının bir yerlerinde olmamız sadece bundan
kaynaklı değil; Ax (Toprak) adlı kısa filmimiz Kürt sinemasının önemli bir dönemecini de ifade
ediyor’ diyor. Ax’ın kendi sinema anlayışlarının yanı sıra Türkiye’de yaşayan Kürtlerin sineması
olarak da bir köşe taşı olduğunu belirten Özkan Küçük, ‘Ax bir Kürt sinemasıdır’ diyor.
Bugünlerde ikinci uzun metraj film olan Fırtana’nın yanı sıra şavaklar isimli uzun bir belgesel
üzerinde çalıştıklarını ifade eden Küçük, atölye çalışmaları planladıklarını ve yeni belgesel
projeleri bulunduğunu belirtiyor. MSK’nin ilk
ciddi üretimi, Kazım Öz’ün yönettiği Ax (Toprak)
adlı kısa film. Ax boşaltılan köyünü inadına terk
etmeyen yaşlı bir köylünün ve köpeğinin öyküsü
etrafında Bölge’deki savaş gerçekliğine dikkat
çeken bir film. MSK’nin, Kazım Öz’ün
yönetmenliğinde çektiği ‘Fotoğraf’ isimli ilk uzun
metraj filmi ise 2001 yılında vizyona girmişti.
Fotoğraf, Kürt sorunundaki açmazlara ve kirli iç
savaşa dikkat çeken bir film. İtalya, İspanya, Ermenistan ve Türkiye’de birçok ödüller alan filmin
bir diğer önemli özelliği ise, yapımında olduğu gibi, dağıtımında da bağımsız bir yöntem
uygulanması. Filmin dağıtımı tamamen, kolletifin olanaklarıyla yapılmış ve film 25 bin izleyiciye
ulaşmıştı. MSK’nin dikkat çeken filmlerinden biri Nohutlu Pilav. Yönetmenliğini Özkan Küçük’ün
yaptığı film, Tahsin ve Fahriye’nin, İstanbul’da nohutlu pilav satarak geçimlerini sağlamasını ve
günün birinde Tahsin’in PKK ile tanışmasıyla iki çocuğundan ve eşinden ayrılarak ‘partiye
katılması’nı, ardından da bir çatışmada yaşamını yitirmesini konu ediyor. Film, Kürtlerin trajedi
ve mücadelesini anlatan son derece gerçekci bir yapım. MSK’nin filmlerinin DVD’lerini MKM ve
kitabevlerinden edinmek mümkün.

* kaynak:  Bayram Balcı / Yeni Özgür Politika