Behmen Qubadî derbarê projeyên xwe yê nû ligel beşa farsî ya radyo dengê
amêrîka(VOA) ra axifî.

KurdishCinema.com / 5 İlon 2005

Wergerandina ji farsî: Sardar Saadi

Behmen qubadî di 4 fîlmên xwe ya bilind de,
hezkirî û elaqeyê xwe ji bo çanda kurdî newe
şartîye.

Yekem fîlma xwe ya bilind bi nawê "Dema
hespên serxweş"kû li sinira Îran û Îraq'êbi
dîmen kirîye, çîroka malbatekî xizan a kurd'e
ku jîyan'a xwe bi reya qaçaqa tayir bo Îraq'ê
derbaz dikin.

Ew fîlm di sala 2000 li festîvala Caanes de xelata kamera zêrîn bi dest xistîye.
Behmen Qubadî di fîlma xwe ya dawî de "nîvê heyvê" muzîkê Motzart vedijîne.Ew fîlm
sîparîşa wezareta çand a Austria yê ye ku bi helkeftina 250 emîn salwegerê ji dayîk
bûnê Motzart ji 4 derhênerên 4 welatên cûda hatîye xwestin.Fîlm di rojpn pêş de li
festîvala Torênto were nîşandan.

Behmen Qubadî piştî têk çûna Seddam, çend caran ji bo nîşandana fîlmên xwe yan
jî ji bo derhenana fîlmên xwe çûye Îraq'ê.

Bahman Qubadi: berê wê seferê min seferekê din jî hebu kû ji bo derhenana fîlmek
dokomenterli ser rewşa Îraq'ê bi sîparîşa kanalekî tv a Îniglîzî ez çûme Bexday'ê.Lê
hinêk beşên fîlm di montaj de baş derneketin û pêwîstîya me bi wêneyên nû ji
Bexdayê hebû û em dîsa wegerîyaîn Îraqê.

Sebebekî din jî ew bû ku min dixwest serdana hevalekî xwe ya bi nawê Xalîd bikim
kû di festîvalekî de me hevdû nas kird û niha jî wek şîwermend û alîkarêk, li alîyê wê
me ji bo fîlma xwe yê nû derxe.

-Li kîjan beşê Îraqe bûn?

Zêdetir ez li beşa kesk(Green zone) a paytext Bexdayê bûm.Lê min dikarîbû bi
alîkarîya hevalên xwe ya kurd a wêderê bi taybet dr.Berehem Salîh"cêgirê yekem a
serok wezîr" û parazvanên wî min dikarîbû beşên din a Bexdayê bigerim û di nawa
rojê de li derweye beşa kesk a Bexdayê bigerim û5 yan 6 saetan di roj de li ser karê
xwe bixebitim.

-Ew fîlma kû we derxistîye li derbarê kurdistanê ye?

Na, ew ne li ser kurdistanê ye .Ew derbarê rewşa îro ya Îraq'ê ye Û nawê wî"çil dizên
Bexda" ye.

-Çil dizên Bexda"wedigere rojên piştî tekçûna Seddam Huseyn?

    Binêrin, tîtila fîlm zêde ew naverok li xwe
    nagire. hem derbarê ewan rojan û
    dizîyên li Bexda, û hem jî derbarê jîyana
    niha ya wêderê û rewşa gelê Îraq'ê ye.
    Me kêm jî be, hindik bi wî gelê ra jîyan
    kir.Wek mînak helbestwanek hebû kû
    niha dixwaze ji Îraq'ê bireve.Em bi wî ra
    axfîn.Ew li rêgeyek digere kû çawa
    bireve.Disa xanimek hebû kû li
    ajanseke hatin û çûyîn a hewayê da
    dixebitî kî di naw 12 yan jî 13 saet
    xebata xwe ya rojane da, 10 heya 12
    saet ceryana elektrîsîte ya wan nebû.
    Dîmena ew jîyanê kû mirovan li
balafirgehêk bilît debirin kû balafiran normal danakewin bandê û mecbûr dimînn bi
şiklekî dîrek û rast dakewne ser bandê.Ewana dîmenên min bûn kû min derxist.

Behmen Qubadî bi hevkarîye "Bêhruz Haşmîyan", productorê serkeftî kû li Ewrupa û
turkîye jîyan dike, damezrênerîya kompanyayekî fîlm a kurdî kirine.Qubadî li kerkûk'ê
jî rekxistinek ji bo nûkirina kerkûk'ê awa kirîye û li derhênerên derdora Îraqê dawet
kirîye kû li rewşa îro ya kerkûk'ê fîlm çêbikin.

Behmen Qubadî yek ji yekemîn derhênerên cîhanê bû kû piştî têkçûna Seddam
Huseyn çûye Îraq'ê.Hem fîlmên xwe nimayîş kir û hem jî fîlmên n, çêkir.Ew eger çi nû
ji Îraq'ê wegeryaye, dîsa ji bo derxistina fîlmek li ser projeya football a kurdî wedigere
Îraq'ê.Gelo li Îraq'ê çi tiştek wê wisa bo xwe dikşîne?

    Ez li Îraq'ê gelekî rahet dikarim bixebitim.Ji bo fîlma "kûsî jî
    dikarin bifirin" min gelekî rahet karê xwe temam kir.Fîlma min
    a nû "nîvê heyvê" ku min li kurdistana Îran'ê kişand, ji bo min
    gelekî zehmetî çê bûn.Li Îraq'ê hevalên min a kurd gelekî ji bo
    xebatên min fikaran dikin û alîkarê minin.Hevalekî min a
gelekî baş bi nawê Ebbas Xezalî heye kû berpirsê berhemanîn û rêweberîyê karên
mine.Niha ez hîn bûme kû bê ew nikarim bixebitim.Yanî ez li wêderê gelekî azad û
rahet karê xwe dikim.Wekî mînak, ez rahet dikarim ke.ikekî wek Agrîn bê kû serê xwe
dapoşe, li ber kamerayê daynim.ji ber kû Agrîn di fîlma Kûsî jî.... eger serê xwe
dapoşîya, ew bandora xwe wenda dikir.

Nekû ez dijberê Hîcaba Îslamî bim, na,pirsgrîka min ew nîye û ew ne axaftineke
sîyasî ye.Di fîlm da pêwîst bû kû Agrîn bi wî şiklî ba.Lê dîsa jî ewana jî nebûn kû min
yekem fîlma Îraq'ê derxist.Piştî kû derhênerîya fîlm qedîya ez gelekî keyfxweş bûm.
Belkî jî ew îmkan bo min hebû kû rahet fîlma xwe çêkem.dîsa jî gelek bîranîna minê
xweş li wî fîlmî heye.

-Dema kû hûn dibêjin rahettir û azadtir, gelo hûn ew rewş bi Îran'ê dişibînin û wisa
dibêjin?

Raste, beşekî diderbarê Îran'ê de ewya dibêjim.Binêrin
kû di fîlma dawî "nîvê heyvê" de, ez bi gelek astengîyan
re rast hatim.Ji negatîv re heta pêwîstîya bi yek sîlahê.
Di beşên cûda ya îdarî de astengî li ber senarîyo hebû.
Bi şiklekî kû em niha bi xwe sansora xwe dikin.Yanî
niha dema kû ez dinvîsim gerek gelekî hîsaban bikim.
Yanî dizanim kû gerek xwe li serêşan derbaz bikim û li
gor zagonên Îran'ê fîlma xwe çêkim.

Behmen qubadî derhênera fîlmên wek "stranên welatê dayikî ango winbûyek li
Îraq'ê" û "kûsî jî dikarin bifirin" kû hem li festîvalên nawnetewî û hem li bazarên
rojava serkeftî bûye dibêje kû fîlmên wê ya bi zimana kurdî, li televîzîyona Îran'ê nayê
nîşan dan, lê li Îraq'ê tû pirsgrîkekî wê di wî warê de nîne.

Beşê farsî ya radyo dengê amêrîka(VOA):Nazî Bîglerî